houser.pl
Blog

Quoad usum, czyli co to jest umowa o podziale nieruchomości?

Ustalanie statusu prawnego nieruchomości to jedna z podstawowych czynności, którą wykonuje się podczas analizy przedmiotowej danego mieszkania lub domu. Weryfikacja tego etapu konieczna jest do ustalenia i ujawnienia wszystkich właścicieli lokalu, którzy mają faktyczny wpływ na sprzedaż mieszkania. Niejednokrotnie zdarza się sytuacja, w której dwóch lub więcej współwłaścicieli spisuje quoad usum, czyli umowę o podziale […]

Natasha MichalskaAktualizacja 3 min czytania

Ustalanie statusu prawnego nieruchomości to jedna z podstawowych czynności, którą wykonuje się podczas analizy przedmiotowej danego mieszkania lub domu. Weryfikacja tego etapu konieczna jest do ustalenia i ujawnienia wszystkich właścicieli lokalu, którzy mają faktyczny wpływ na sprzedaż mieszkania. Niejednokrotnie zdarza się sytuacja, w której dwóch lub więcej współwłaścicieli spisuje quoad usum, czyli umowę o podziale nieruchomości. Na czym polega quoad usum oraz co powinieneś o niej wiedzieć?

Co to jest quoad usum?

Quoad usum to forma prawna znajdująca swoje umocowanie w kodeksie cywilnym, a dokładniej w prawodawstwie związanym z współwłasnością. Kluczowe w tej kwestii są artykuły od 195 do 206 przytoczonego kodeksu ze szczegółowym wskazaniem na cztery z nich:

Art. 195 kc

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom.

Art. 198 kc

Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.


Art. 202 kc

Jeżeli większość współwłaścicieli postanawia dokonać czynności rażąco sprzecznej z zasadami prawidłowego zarządu rzeczą wspólną, każdy z pozostałych współwłaścicieli może żądać rozstrzygnięcia przez sąd.

Art. 204 kc

Większość współwłaścicieli oblicza się według wielkości udziałów. 

Na podstawie przytoczonych powyżej artykułów można zdefiniować istotę quoad usum, czyli umowę zawieraną między dwoma lub więcej osobami regulującą istnienie współwłasności wraz ze wskazaniem części udziałowej. Przypisanym do nas udziałem możemy zarządzać bez zgody innych osób, co oznacza, że przysługującą nam część możemy sprzedać, przenieść na naszych zstępnych lub w jeszcze inny sposób nią gospodarować. Należy jednak mieć na uwadze artykuł 202 kodeksu cywilnego, który stanowi, że w przypadku zaistnienia podejrzeń co do niezgodności użytkowania i zarządzania rzeczą wspólną, mniejszościowi współwłaściciele mogą dochodzić rozstrzygnięcia na drodze sądowej. Posiadanie większości udziałów nie jest zatem immunitetem, który pozwala nam na bezkrytyczną samowolę bez oglądania się na resztę współwłaścicieli.

Pojęcie współwłasności nieruchomości

Razem z umową quoad usum nierozerwalnym pojęciem staje się pojęcie współwłasności nieruchomości, które – zależnie od stopnia stosunku prawnego między współwłaścicielami – dzieli się na współwłasność łączną oraz ułamkową. Pierwsza z nich zachodzi wyłącznie w sytuacji, gdy mamy do czynienia z małżeństwem lub wspólnikami spółki cywilnej. Mówimy wówczas o współwłasności bezudziałowej, w której każdy małżonek lub każdy wspólnik dysponuje tym samym prawem do całości nieruchomości. Każdy inny przypadek podlegać będzie współwłasności ułamkowej, która to wymaga ustalenia procentowego udziałów. 

Udziały te jednak nie należy traktować w sposób dosłowny – to, że jesteśmy współwłaścicielami domu o powierzchni 200 metrów kwadratowych, a nasz udział wynosi 25% wcale nie oznacza, że 50 metrów kwadratowych znajdzie się pod naszym wyłącznym zarządem. Problematyczne byłoby bowiem rozstrzygnięcie współwłasności przedpokoju, bowiem własność jednego z współwłaścicieli byłaby naruszana wraz z wchodzeniem lub wychodzeniem z nieruchomości. Umową quoad usum regulujemy więc te części, które co do zasady nie powinny podlegać rozdzieleniu z uwagi na pełnioną służebność konieczną.

Forma zawierania quoad usum

Wiele osób zapewne spodziewa się, iż quoad usum będzie wiążące wyłącznie w sytuacji, w której zostanie sporządzone na piśmie, a najlepiej w formie aktu notarialnego. Oczywiście jest możliwe zachowanie takiej formy dokumentu, jednak nie jest to wymóg – wiążąca będzie umowa ustna, którą zgodnie zawrą ze sobą współwłaściciele. Jeśli powiemy do swojego kuzyna “Ja zajmuję parter a Ty pierwsze piętro, korytarze i schody użytkujemy wspólnie” to de facto właśnie zawarliśmy ustną umowę quoad usum. Jeśli jednak zdecydujemy się na zachowanie formy aktu notarialnego, to takie działanie będzie rodzić pewne konsekwencje. Do najważniejszych z nich należeć będą:

  • Konieczność zachowania formy notarialnej w sytuacji jakiejkolwiek zmiany statusu prawnego nieruchomości;
  • Konieczność ujawnienia wszystkich współwłaścicieli w księdze wieczystej danej nieruchomości;
  • Konieczność uiszczenia taksy notarialnej zgodnej z obowiązującą stawką;

Quoad usum jest przydatną umową w sytuacji, w której chcemy jasno i precyzyjnie określić współwłasność nieruchomości. Dzięki zastosowaniu tego narzędzia możliwe będzie uniknięcie sytuacji, w której pojawią się niejasności i ewentualne niedomówienia wynikające z nieprawidłowego zarządzania nieruchomością i nie będzie potrzeby wprowadzania rozgraniczania nieruchomości.

Czy ten tekst pomógł?
Autor

Natasha Michalska

Redaktorka houser.pl z doświadczeniem w tworzeniu treści o nieruchomościach, rynku mieszkaniowym i finansach osobistych. Natasha Michalska łączy analityczne podejście z praktycznym spojrzeniem na codzienne problemy kupujących i inwestorów. Jej artykuły pomagają uporządkować skomplikowane zagadnienia i podejmować świadome decyzje. Ceni transparentność rynku i edukację opartą na faktach. Wierzy, że dobrze poinformowany klient to najlepszy klient.

Wszystkie artykuły · 128
Ogłoszenia na houser.pl

Mieszkanie do sprzedania lub wynajęcia?

Ogłoszenie dodane w kilka minut, widoczne dla kupujących i najemców w całej Polsce.

  • 0 złbez opłat
  • 0%bez prowizji
  • 60 dniemisji, odnowienie 1 kliknięciem
Dodaj ogłoszenie za darmo
Szukanie nieruchomości

Nieruchomości w okolicy

Mieszkania, domy i działki z wybranego miasta.

Pokaż oferty

Więcej: Blog

Powiązane artykuły

Wszystkie artykuły · Blog

Umowa rezerwacyjna mieszkania – omówienie i wzór do pobrania

Obecna sytuacja na rynku mieszkaniowym sprawia, że możemy mówić o swoistym piku popularności zakupu nieruchomości. Część osób kupuje mieszkania celem spełnienia własnych potrzeb mieszkaniowych, a część w celach inwestycyjnych. Nic więc dziwnego, że prawdziwe okazje potrafią się wyprzedać dosłownie z dnia na dzień. Aby uniknąć sytuacji, w której nasze wymarzone mieszkanie zostanie sprzedane komu innemu, […]

5 min

Procedury nabywania nieruchomości przez cudzoziemców

Co zrobić, by stać się właścicielem nieruchomości zlokalizowanej w Polsce? Nic wielkiego – znaleźć interesujący Cię lokal, ustalić cenę zakupu, podpisać umowę w formie aktu notarialnego, wypłacić należność i dopełnić kilku formalności administracyjno-prawnych. Znacznie trudniejsze zadanie stoi przed cudzoziemcami pochodzącymi spoza EOG i Szwajcarii, którzy zobowiązani są do uzyskania promesy. Jak wyglądają procedury nabywania nieruchomości […]

5 min

Konsekwencje bezumownego korzystania z nieruchomości

Legalność korzystania z mieszkania lub domu regulowana jest posiadaniem prawa własności lub stosowną umową z właścicielem. Jeśli zamieszkująca osoba nie ma tytułu prawnego do lokalu, wówczas można mówić o bezumownym korzystaniu z nieruchomości. Taka sytuacja powoduje zróżnicowane konsekwencje nie tylko dla osoby bezumownie mieszkającej, ale także i dla samego właściciela. Przedstawiamy, jakie roszczenia może wystosować […]

4 min

Cofnięcie darowizny. Czy można odwołać darowiznę nieruchomości?

Darowizna jest w świetle prawa umową prawa cywilnego, której celem jest przyniesienie korzyści osobie obdarowanej poprzez wzbogacenie. Z definicji więc obdarowany uzyskuje korzyść majątkową, a darczyńca w zamian nie dostaje nic materialnego. Czy jednak darowizna jest zawsze bezzwrotna? Czy jest możliwe cofnięcie darowizny? Zgodnie z polskim prawem – w pewnych przypadkach tak. Umowa darowizny – […]

5 min